استاندارد کمیته­های بیمارستانی 

یکی از سیاست­های وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در ارائه بهترو ارتقا کیفی وکمی خدمات رسانی در مراکز درمانی ، طرح کمیته­های بیمارستانی می­باشد که با توجه به ساختار و اهداف در نظر گرفته شده در قالب­های برنامه­ریزی و بهبود کیفی مورد بحث قرار می­گیرند.

 کمیته­های بیمارستانی، می­توانند بین دیدگاه­های هیأت مدیره، کادر درمانی، مدیریت وسایر گروه­های اصلی هم در داخل و هم در خارج بیمارستان تعادل برقرار نمایند و این تبادلات می­توانند در تصمیم گیری برنامه­های اختصاصی تاثیر مهمی بر اجرای راهبردها داشته باشد.

معیارهایی برای برنامه­ریزی کارساز کمیته­های بیمارستانی مطرح می­باشد. شامل:

1ـ تحلیل وضعیت؛

2ـ شناسایی مساله دارای اولویت؛

3ـ تنظیم اهداف ویژه؛

4ـ تعیین هدف­های اصلی و نهایی؛

5ـ بررسی محدودیت­ها و موانع؛

6ـ اجرای سیاست عملیاتی و نظام­ها؛

7 ـ نوشتن برنامه؛

در این کمیته­ها برنامه­ریزی موثر بر چند گام استوار می­باشد اینکه:

الف) به فرصت­ها توجه نماییم؛

 ب) اهداف ویژه و نهایی را تنظیم کنیم؛

ج) می­خواهیم چه کاری انجام دهیم و کی؟

د) راه­های دیگر را پیدا کنیم؛

 هـ) انتخاب راه­های بهتر برای رسیدن به اهداف ویژه؛

 و)یک راه مناسب انتخاب کنید. انتخاب مسیر عملی؛

ز) برنامه­های انشقاقی را تنظیم کنید مانند برنامه­ی: خرید تجهیزات ـ خرید لوازم ـ استخدام و آموزش کارمندان.

 کمیته­های اجرایی نه تنها برنامه استانداردی در راستای کاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی قراردارد بلکه در سایر مراکز درمانی در کشورهای دیگر نیز یکی از قالب­های اجرایی و ارزشیابی بیمارستانی را به خود اختصاص می­دهد. بعنوان نمونه: در بررسی انجام شده از بیمارستان روزولت دانشگاه کلمبیا ایالت متحده امریکا، برنامه­ریزی کمیته­های بیمارستانی در قالب کمیته­های اخلاق پزشکی و مدیریت کیفی و کمیته­های زیر شاخه در بیمارستان­های دولتی و غیر دولتی با اهدافی مشترک انجام می­شود.

به عنوان مثال، در کمیته اخلاق پزشکی معیارها و نحوه برنامه­ریزی این کمیته با توجه به استاندارد تعیین شده از سوی وزارت بهداشت ـ درمان و آموزش پزشکی حمهوری اسلامی ایران و استاندارد جامع دنیا بر اساس 3 اصل بیان می­شود:

1ـ آموزش (گروه هدف: اعضای کمیته، استاف­ها و پزشکان بیمارستان، بیماران و خانواده­

هایشان و ارتباط هیأت مدیره با بیمارستان­های دیگر)؛

2ـ معرفی استراتژی­ها و خط مشی­ها (خط مشی و راهنمایی برای مراقبت سلامت حرفه­ای و تصـمیم­گیری در موارد حاد و حساس و موارد نادر)؛

3 ـ نتیجه­گیری و بررسی موارد ( بررسی موارد قابل پیش­بینی و غیر قابل پیش­بینی)؛

ساختار کمیته:حداقل سه اصل در ساختاراین کمیته بیان می­شود:

الف) اختصاص یک گروه بازرسی مشخص، با ضوابط روشن برای بررسی و پیگیری موارد بالینی؛

ب) در نظر گرفتن هیأت علمی اخلاق پزشکی برای امکان استفاده از تمامی جنبه­های بالینی مطالب مطروحه؛

ج) در نظر گرفتن موارد مراقبت ویژه و خاص در این کمیته شامل: مراقبت­های خاص و ویژه بالینی، بیماران سرطانی و سوانح

و مواردی که باید در این کمیته به صورت مستقل و یا در ارتباط با کمیته­های مرتبط با آن مطرح و اقدام شود، شامل:

1ـ دستورات پیشرفته در ارتباط با بیماران محتضر،

 2 ـ مرگ مغزی،

 3ـ موارد سری،

4 ـ موارد پیگیری برای HIV،

5 ـ بیمارانی که برای تصمیم گیری باید وکیل داشته باشند،

 6ـ بیماران فاقد هویت،

 7 ـ دنورها و دنورهای جراحی،

 8 ـ پیوند اعضا و یا ســلول­های بنـیادی،

 9 ـ استفاده از داروهای خاص،

 10 ـ پیش­بینی منابع تغذیه­ای و آب درمــانی،

 11ـ قطع ادامه درمان،

 12ـ مشاوره القایی،

 13ـ انتقال دستورات داخل سازمانی،

 14ـ انتخاب بیماران IVF،

15ـ مشکلات مادری ـ جنینی و مشاوره­های خاص دوران بارداری،

16 ـ تجویز مسکن و ضد درد،

 17ـ قبول نکردن ترانسفوزیون،

 18ـ عقیم سازی،

 19ـ تصمیم درمان برای نوزادان با بیماری جدی،

 20ـ تخلف و قصور پزشکی.

با توجه به اینکه استانداردهای کمیته­ها یکی از شاخص­های ارزشیابی مراکز درمانی در دنیا می­باشد، جهت تنظیم برنامه برای هر کمیته، باید به موارد مطروحه درکتاب استاندارد ارزشیابی و شرح وظایف کمیته­ها توجه خاص نمود.

سعیده تقدیسی زنجانی - رابط ارزشیابی و هماهنگ کننده کمیته­­های بیمارستانی معاونت درمان